Rzymskie Stowarzyszenie Włosko-Polskie (A.I.P.R.O.)
Rzymskie Stowarzyszenie Włosko-Polskie (A.I.P.R.O.) zostało założon 29 stycznia 1997 roku.
Promotorem powstania AIPRO był Stanislaw August Morawski. Pierwszym prezesem został Adam Maria Gadomski, a pierwszym wiceprezesem Ijola Hornziel Martinelli.
Spotkanie inauguracyjne Stowarzyszenia odbyło się 9 maja 1979 roku w Audytorium Stacji Naukowej Polskiej Akademii Nauk. Członkami honorowymi zostali: ks. Marian Burniak–wieloletni duszpasterz Polonii Włoskiej i aktualny prezes honorowy ZPwW, Jan Zdzisław Zaremba– żołnierz 2. Korpusu, Józef Natanson – artysta-malarz, żołnierz Sił Zbrojnych na Zachodzie.
Lo scopo dell’Associazione è quello di coltivare le tradizioni e la cultura polacca tra i membri dell’AIPRO e di diffondere e radicare le tradizioni e la cultura polacca tra gli emigrati polacchi e gli amici italiani.
Działalność Stowarzyszenia
W celu zachowania tradycji polskich odbywają się co roku różne spotkania, jak np. Andrzejki czy obchody Nocy Świętojańskiej nad jeziorem Bracciano oraz spotkania karnawałowe.
Spotkanie karnawałowe w Audytorium Polskiej Akademii Nauk z wykładem Anny Janowskiej-Centroni, wzbogaconym przezroczami na temat tradycyjnego polskiego karnawału (29 II 1998), a także inne spotkania karnawałowe (8 II 2002);
Od 2005 do roku 2022 roku odbywały się coroczne spotkania członków i sympatyków AIPRO w Genzano di Roma, w pięknej rezydencji u ks. Mariana Burniaka, członka Honorowego naszego Stowarzyszenia. Początkowo te spotkania odbywały się na jesieni a potem doszły też spotkania wiosną (tzw. polska majówka).
Konferencje, wykłady, koncerty
Konferencja “Immigrazione di stranieri, problemi e adattamento” zorganizowana w Istituto di Studi Romani (27 II 1998).
Wykład w Instytucie Polskim – „Conversazione con Dominik Morawski” (17 III 1998).
W Domu Polskim im. św Jana Pawła II przy Via Cassia odbyła się, tzw. Tavola Rotonda pt. “Polonia nell’Unione Europea” z udziałem Ambasadora RP w Rzymie (1 XII 2002).
Z okazji wstąpienia Polski do Unii Europejskiej AIPRO zorganizowało w Instytucie Polskim spektakl „Fryderyk Chopin: il compositore attraverso le sue lettere”, przygotowany przez Hannę de Quell oraz Wojciecha Janikowskiego (29 III 2004). W dniu 5 maja, spektakl został powtórzony z okazji Światowego Dnia Polonii i Polaków za Granicą, pod patronatem Konsulatu RP w Rzymie i Polskiego Ośrodka Informacji Turystycznej.
W Domu Polskim im. ś.w Jana Pawla II przy Via Cassia odbyła się prezentacja książki „I papaveri di Monte Cassino”, opowieść Cristiny Martinelli o Michale Lejczaku, żołnierzu, który pierwszy wszedł w ruiny opactwa i wziął do niewoli rannych jeńców niemieckich. Książka ta została przetłumaczona na język polski i wydana w Warszawie (27 II 2005).
W maju 2011r odbyła się prezentacja VI tomu z serii “Świadectwa – Testimonianze” – książki „Per la nostra e la vostra libertà. Ricordi di combattenti polacchi e delle loro famiglie in Italia”, powstałej z inicjatywy AIPRO i opracowanej wraz z Fundacją Rzymską im. J. Z. Umiastowskiej. Celem książki, wydanej w języku włoskim, było przekazanie włoskim rodzinom polskich kombatantów opowieści o losach ich mężów, ojców i dziadków. Kombatanckie opowieści zostały wzbogacone wypowiedziami ich najbliższych.
Od 2011 AIPRO zorganizowało cztery koncerty w siedzibie Instytutu Polskiego, z inicjatywy Wojciecha Janikowskiego i prof. Fiorenza di Croce z konserwatorium rzymskiego Santa Cecilia:
- Chopin visto da Liszt e il suo pianoforte (10 III 2011)
- Chopin i suoi allievi e il suo pianoforte (12 V 2011)
- Musica Classica a Carnevale –ogni scherzo vale (16 II 2012)
- Brahms, Debussy, Chopin (12 VI 2012)
Od roku 2005 Stowarzyszenie AIPRO współpracowało z Comunità Montana – Regione Lazio. W corocznym Salonie Górskim (Salone della Montagna) stowarzyszenie AIPRO miało także swoje stoisko prezentujące polski folklor (kostiumy ludowe) przy współpracy z Polskim Ośrodkiem Informacji Turystycznej (21-23 XII 2007). W Dniu Polskim (2 XII) członkowie Stowarzyszenia częstowali gości pierogami sprowadzonymi z Polski.
W siedzibie Instytutu Polskiego przy Via V. Colonna 1 odbyła się inauguracja wystawy ENIGMA – Decifrare una vittoria. I polacchi al servizio dell’Europa zorganizowanej przez AIPRO z udziałem Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Rzymie, Instytutu Polskiego i Regionu Wielkopolski. Funkcjonowanie Enigmy w kontekście historycznym przedstawil doktor Marek Grajek, kryptograf i pomysłodawca tej wystawy w Polsce (5 XII 2012).
W rzymskiej bibliotece Stacji Naukowej PAN przedstawiona została wystawa ”Camioniste polacche nel 2° Corpo d’Armata del gen. Anders” (20 XI 2013).
W Instytucie Polskim w Rzymie odbyła się uroczysta konferencja prof. Leszka Kuka wraz ze wspomnieniami Marii Gratkowskiej, w celu uczczenia „70-tej rocznicy Powstania Warszawskiego” (2 X 2014).
Koncert w 250-lecie urodzin kompozytora Michała Kleofasa Ogińskiego w wykonaniu potomka kompozytora lwo Załuskiego (25 IV 2015).
W Instytucie Polskim w Rzymie miał miejsce spektakl Teatru Uniwersytetu Warszawskiego Hybrydy „Wiara, Nadzieja i Miłość” (20 IV 2016).
Setna rocznica niepodległości 1918-2018 została uczczona wydarzeniem „Narodziny II Rzeczpospolitej” w Instytucie Polskim w Rzymie uczczenie (8 V 2018). Profesor historii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Leszek Kuk wygłosił wykład pt. „Podłoże historyczne, motywy rozbiorów i walki o niepodległość w przebiegu ostatnich 300 lat historii Polski”. Wykład uwieńczył koncert muzyki polskiej.
W sali Polskiego Instytutu w Rzymie odbył się koncert z okazji 200-letniej rocznicy urodzin wielkiego kompozytora i patrioty Stanisława Moniuszki (7 V 2019).
Wystawa o powstaniu „Mazurka Dąbrowskiego” pt.” Józef Wybicki- autor Mazurka Dąbrowskiego” oraz konferencja dziennikarza i historyka Marco Patricelli, połączona z koncertem muzyki polskiej (15 XI 2022).
Spotkanie pożegnalne u księdza Mariana Burniaka w Genzano di Roma (8 X 2022).
W Sali Polskiego Instytutu w Rzymie miała miejsce konferencja dziennikarza i historyka Marco Patricelli „Uczczenie 80 –tej Rocznicy powstania w getcie Warszawskim” wraz z koncertem muzyki żydowskiej w wykonaniu zespołu „Klezlied Duo” (12 V 2023).
W sali Instytutu Polskiego w Rzymie odbyła się konferencja dr Marii Radozyckiej pt. „Vie della guerra – vie dell’amicizia” poświęcona przyjaźni polsko–włoskiej w czasie II wojny światowej. Po konferencji miał miejsce piękny koncert muzyki polsko – włoskiej w udziałem artystów z Konserwatorium „Santa Cecilia” w Rzymie (06 V 2024).
Obecny Zarzad AIPRO:
Prezes: Ijola Hornziel Martinelli
Członek honorowy: Ojciec Marian Burniak
Obecni członkowie Zarządu: Aldo Renato Terrusi-skarbnik, Urszula Stefanska, Elzbieta Paszkowska, Anna Barbara Pastuszka, Wieslawa Prymus
Siedziba: Via Piemonte 117 00187 Roma
Telefon: 0687131835
E-mail: aipro@libero.it
Facebook: https://www.facebook.com/groups/299991586731387