Sprawozdanie z pracy Zarządu ZPwW za rok 2023.
Ubiegły rok był Rokiem dedykowanym naszemu wielkiemu astronomowi Mikołajowi Kopernikowi oraz noblistce Wisławie Szymborskiej.
Być może nie wszyscy wiedzą, że w Rzymie istnieje Muzeum Astronomiczne wraz z rzymskim Obserwatorium, znajdujące się na wzgórzu Monte Mario, noszące imię naszego wielkiego rodaka. Po długim okresie remontu zostało ono otwarte 22 marca 2023 r. w obecności pani Ambasador Anny Marii Anders. W ostatnim Biuletynie Informacyjnym ”Polonia Włoska”, możecie się państwo zapoznać z artykułami dotyczącymi Muzeum Astronomicznego, jak również wspaniałej wystawy kopernikowskiej otwartej w samym sercu Rzymu w Curia Iulia na Forum Romanum oraz o konferencji międzynarodowej z okazji 550. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika.
W poniedziałek, 2 października 2023 r. w Rzymie, na terenie domu generalnego księży zmartwychwstańców odsłonięto ponownie odrestaurowany pomnik Mikołaja Kopernika autorstwa polskiego rzeźbiarza Tomasza Oskara Sosnowskiego. Artysta wykonał go z okazji 400-lecia urodzin astronoma.
Wisławę Szymborską możemy określić jako „fenomen poetki we Włoszech”. Jej twórczość została odkryta przez Włochów po otrzymaniu przez poetkę w 1996 r. nagrody Nobla. Od tego czasu możemy powiedzieć, że nie ma księgarni, gdzie nie można nabyć jej poezji; zostały one również włączone do obowiązkowych lektur szkolnych.
Jak to określiła w swoim artykule p. Dyrektor Instytutu Polskiego Adrianna Siennicka, „Podróże Szymborskiej po Włoszech” w związku z obchodami stulecia urodzin polskiej noblistki, rozpoczęły się w rzymskim Teatro Vittoria, a potem już po całym kraju.
W różnych włoskich miejscowościach zostały przez naszych członków zorganizowane konferencje, wystawy czy koncerty poświęcone tym wielkim Polakom, które miały duży odzew we włoskim społeczeństwie.
O szczegółach możecie Państwo się dowiedzieć z artykułów i ze sprawozdań poszczególnych organizacji pisanych do naszego Biuletynu „Polonia Włoska”, jak również z innych relacji.
Posiedzenia Zarządu ZPwW
Posiedzenia Zarządu odbyły się zgodnie z ustaleniami, dwa razy w Rzymie, jedno w marcu 2023 roku, zaraz po Walnym Zjeździe, a drugie wczoraj, na którym przedstawione zostały sprawozdania oraz omówiono organizację i przebieg dzisiejszego Zgromadzenia. Poza Rzymem Zarząd zebrał się we wrześniu 2023 r. w Bresci, gdzie był goszczony przez Związek Polaków w Mediolanie.
Bardzo serdecznie dziękuję Pani Jadwidze Chabros za przygotowanie i organizację pobytu członków Zarządu oraz za możliwość spotkania się z lokalną Polonią, jak również za świetny poczęstunek w polsko-włoskiej restauracji.
XXVIII Zjazd ZPwW
Zjazd rozpoczął nasz honorowy prezes ks. Barian Burniak wspólną modlitwą za zmarłą w maju 2022 r. niezapomnianą redaktorkę Biuletynu „Polonia Włoska” Ewę Prządkę oraz za poległych w wojnie na Ukrainie i prześladowanych na Białorusi działaczy Związku Polaków. Następnie głos zabrali zaproszeni goście: sekretarz Stanu Ministerstwa Spraw Zagranicznych Piotr Wawrzyk, Ambasador RP Anna Maria Andres, w imieniu Ambasady RP przy Stolicy Apostolskiej, charge d’affaires Marek Sorgowicki, dyrektor Departamentu ds. Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą Sławomir Kowalski, Przewodniczący Komisji Łączności z Polakami za Granicą poseł Robert Tyszkiewicz, poseł Joanna Fabisiak, konsul generalny w Mediolanie Anna Golec-Mastroianni, kierownik konsulatu w Rzymie Agata Ibek-Wojtasik, dyr. Instytutu Polskiego Adrianna Siennicka, dyr. Stacji PAN w Rzymie Agnieszka Stefaniak-Chrycko oraz dyr. polskiej szkoły przy Ambasadzie RP w Rzymie Danuta Stryjak. Następnie zostały odczytane listy od Sekretarza Stanu Pełmonocnika KPRM Jana Dziedziczaka, wicemarszałek sejmu Małgorzaty Gosiewskiej oraz wiceprezesa Rady Polonii Świata i Prezesa EUWP Tadeusza Pilata.
Obecni byli również posłowie Tadeusz Aziewicz, Przemysław Drabek, Jarosław Rzepka, Leszek Jasiński i przedstawiciele duszpasterstwa polskiego w Rzymie.
Następnie prezes ZPwW przedstawiła sprawozdanie z pracy Zarządu za rok 2022. Po czym wszyscy goście, obserwatorzy i delegaci upamiętnili obrady Zjazdu wspólnym zdjęciem pod pomnikiem św. Jana Pawła II na dziedzińcu Domu Polskiego.
Po obiedzie, w części zamkniętej Walnego Zjazdu, zgodnie z przewidzianym porządkiem obrad delegaci poszczególnych Stowarzyszeń i Instytucji obradowali i podjęli przewidziane statutowo decyzje dotyczące działalności ZPwW.
Zgodnie z tradycją Zjazd zakończył się przyjęciem w zawsze gościnnej dla nas Ambasadzie RP.
Biuletyn Informacyjny Polonia Włoska
Jak już podkreślałam w zeszłorocznym sprawozdaniu, redakcja Biuletynu w składzie Maria Aleksandra Radożycka-Paoletti, Anna Traczewska, Urszula Stefańska-Andreini uznała, że pomimo wielkich trudności w zastąpieniu zawodowej redaktorki, jaką była śp. Ewa Prządka, nie możemy zaprzepaścić 28-letniego dorobku Biuletynu. Dlatego też podjęłyśmy się kontynuowania jego redagownia.
W 2023 r. wyszły zgodnie z programem dwa Biuletyny 1–2 (106/107) i 3–4 (108/109).
Pragnę podkreślić, że zespół redaktorski nie otrzymuje za swoją pracę żadnego honorarium. Jeżeli chodzi o dofinansowanie Biuletynu, mamy stale te same problemy, tzn. otrzymane dofinasowanie nie jest wystarczające, aby pokryć koszty łamania, przygotownia do druku, druku i wysyłki. Objętość Biuletynu 108/109 musiała zostać zmiejszona o 20 stron, bo zabrakło pieniędzy. Ponadto przelew bankowy dociera do nas dopiero w październiku – listopadzie. Spowodowało to opóźnienie w wysyłce z Polski do Włoch ostatniego Biuletynu, który dotarł na pocztę włoską dopiero 29 grudnia późnym popołudniem. W związku z tym poczta mogła nam wystawić fakturę dopiero czwartego stycznia b.r., co oznaczało niemożliwość rozliczenia się za tą wysyłkę pocztową za rok 2023. Suma tę musiał pokryć ZpwW.
Strona internetowa ZPwW
Rozpoczęło się unowocześnianie naszej starej strony internetowej. Niestety mieliśmy kłopoty z firmą IMSEO, dotychczasowym zarządcą. Pomimo tych nieprzewidywanych trudności, dzięki nowej firmie Movinroots, a w szczególności jej administratorowi Mauro Radici, udało się nam stworzyć nową stronę internetową, która musi być jeszcze udoskonalona. W dalszym ciągu wprowadzaniem danych na stronę zajmuje się p. Joanna Muszyńska.
Działalność ZPwW na terenie Włoch
Jak w latach ubiegłych, także w 2023 roku nasze organizacje wzięły udział w uroczystościach odbywających się we wszystkich miejscach walk polskich żołnierzy na terenie państwa włoskiego, jak również na polskich cmentarzach wojennych − Monte Cassino, Loreto, Bolonia, Casamassima.
Działalność Zarządu po Zjeździe 2023 r.
Marzec
27.03 Udział w przedstawieniu dedykowanym Wisławie Szymborskiej w Teatro Vittoria w Rzymie pt. „Ascolta come mi batte forte il tuo cuore, poesie, lettere”.
Kwiecień
13.04 Wystawa prac Mieczysława Wejmana prac z okazji 80. rocznicy wybuchu powstania w Gettcie Warszawskim.
14.04 Koncert muzyki chorwackiej (zespół Lado) i muzyki polskiej (zespół Śląsk) w Bazylice San Giovanni przy Lateranie.
26.04 Udział w uroczystościach z okazji 50-lecia szkoły polskiej w Rzymie.
Maj
3.05 Udział w uroczystej mszy św. z okazji Święta Trzeciego Maja w polskim kościele św. Stanisława męczennika w Rzymie.
6.05 Udział w Dniu Polonii Rzymskiej w Sanktuarium Divino Amore
17-19.05 Obchody na Polskim Cmentarzu Wojennym na Monte Cassino, w Acquafonda oraz w Cassino. Podczas solennych uroczystości przy nowo postawionym cokole w Acquafondata, ZPwW otrzymał odznakę za Zasługi dla Polonii i Polaków za Granicą od Prezesa Rady Ministrów Mateusza Morawieckiego. Medale Pro Bono Poloniae otrzymali członkowie ZPwW prezes Urszula Stefańska-Andreini, prezes Fundacji II Polskiego Korpusu we Włoszech Pietro Rogacień, prezes Ogniska Polskiego w Turynie Elżbieta Grzyb-Faragli.
Lipiec
10.07 i 22.07 Udział w dwóch koncertach zorganizowanych przez naszego członka Ass. Amici di Polonia in Umbria.
Wrzesień
13. 09 udział w spotkaniu polonijnym w Ambasadzie RP w Rzymie.
14.09 Projekcja filmu w Bazylice Św. Piotra in Vincoli w Rzymie pt. Historia rodziny Ulmów z Markowej.
15.09 Udział na zaproszenie Ambasador Anny Marii Anders w wieczorze w Ambasadzie pt. Pożegnanie Lata – wystawa o Mikołaju Koperniku.
Październik
17.10 Uroczysta gala w Pałacu Łazienkowskim z udziałem prezesUrszuli Stefańskiej-Andreini, na której ZPwW otrzymał odznaczenie „Ambasador Polskiej Historii” nadane przez IPN.
21.10 Udział w otwarciu w Parku Archeologicznym Curia Iulia-Forum Romanum przepięknej wystawy „Copernico e la rivoluzione del mondo”.
26.10 Udzial ZPwW jako partnera w koncercie „The voice of Polonia” w Instytucie Polskim w Rzymie.
31.10 Udzial w uroczystości przekazania daru przez org. z Manchesteru (W. Brytania) dla Ambasady w Rzymie statuetki przedstawiającej gen. Władysława Andresa na koniu.
Listopad
1.11 Udział w uroczystej mszy św. za dusze poległych żołnierzy na Polskim Cmentarzu Wojennym na Monte Cassino.
10.11 Prezentacja Regionu Lubelskiego z okazji obchodów Święta Niepodległości w domu sióstr Nazaretanek w Rzymie.
11.11 Udział we mszy z okazji Święta Niepodległości w polskim kościele św. Stanisława w Rzymie.
11.11 Udział w prezentacji filmu „Figurant” w reżyserii Roberta Glińskiego.
Grudzień
1.12 Udział w wydarzeniu zorganizowanym przez Marszałka Województwa Podkarpackiego w dniach
1–3 grudnia. Pierwsza projekcja filmu „Ulmowie. Błogosławiona rodzina” połączona z promocją żywnosci podkarpackiej.
2.12 W kościele św. Stanislawa Męczennika w Rzymie otwarcie wystawy pt. „Samarytanie z Markowej Ulmowie – Polacy zamordowani przez Niemców za pomoc Żydom”.
3.12 Udział w ekspozycji szopki bożonarodzeniowej z Markowej, która została wyróżniona w konkursie „100 Presepi in Vaticano”.
6.12 Udział w koncercie – „Festiwal Salmów Dawidowych Podziękowanie za beatifikację rodziny Ulmów.
15.12 Udział w przyjęciu opłatkowym w Ambasadzie RP i odczytanie listu przesłanego przez ks. Mariana Burniaka.
Działalność na arenie międzynarodowej
W dniach 29.06–02.07.2023 r. w Warszawie odbył się VI Światowy Zjazd Polonii i Polaków z Zagranicy nawiązujący do tradycji Światowych Zjazdów Polaków z Zagranicy okresu międzywojennego, Zjazdów Polonii Wolnego Świata na emigracji w czasach komunizmu i Zjazdów Polonii i Polaków z Zagranicy, których organizatorami są Rada Polonii Świata i Stowarzyszenie „Wspólnota Polska”.
ZPwW, będący członkiem R.P.Ś., otrzymał trzy mandaty do reprezentowania na Zjeździe. Jako prezes zwróciłam się do naszych wiceprezesów z propozycją wzięcia udziału, niestety z powodów osobistych nie mogli oni być obecni na Zjeździe. Ostatecznie ZPwW reprezentowały pp. Jadwiga Chabros, Anna Grabowska i Urszula Stefańska Andreini.
Pierwszy dzień obrad, rozpoczął się w Katedrze św. Jana złożeniem wieńców na grobach ks. Prymasa Stefana Wyszyńskiego, ks. Prymasa Józefa Glempa, Ignacego Paderewskiego oraz uroczystą mszą św. w intencji Ojczyzny.
Następnie w sali Sejmu RP, po złożeniu wieńców pod tablicami pamiątkowymi śp. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego, św. Jana Pawła II, parlamentarzystów – ofiar katastrofy smoleńskiej i Macieja Płażyńskiego, odbyła się sesja inauguracyjna Sejmu Polonijnego pod przewodnictwem Wicemarszałek Małgorzaty Gojewskiej. Głównym tematem obrad była agresja rosyjska na Ukrainę i związana z nią sytuacja polskich organizacji w tym kraju, jak również na Białorusi, liczne aresztowania członków polskich orgnizacji na czele z prezesem Angeliką Borys i skazanie na wielelat więzienia dziennikarza polskiego Andrzeja Poczobuta. Drugim tematem było dofinansowanie ze strony KPRM organizacji polonijnych.
W dniu 30 czerwca b.r. delegaci wzięli udział w KPRM w spotkaniu z przedstawicielami Rządu. Główny panel tematyczny dotyczył wsparcia Rządu R.P. dla Polonii i Polaków za granicą. Podczas krótkiej dyskusji delegaci podkreślali opóźnienia związane z podpisywaniem umów przez KPRM z poszczególnymi Fundacjami, co przekłada się na przesyłanie pieniędzy na konta poszczególnych organizacji dopiero w miesiącach jesiennych.
Po zakończeniu obrad delagacje złożone z przedstawicieli poszczególnych organizacji złożyły wieńce na Grobie Nieznanego Żołnierza. ZPwW reprezentowała prezes Urszula Stefańska Andreini.
Z Placu Piłsudskiego uczestnicy udali się do Pałacu Prezydenckiego, na spotkanie z Prezydentem Dudą wraz z małżonką, gdzie po przywitaniu przez Parę Prezydencką i licznymi wspólnymi zdjęciami, jeszcze raz mogli obejrzeć wspaniały występ Mazowsza.
Trzeci dzień obrad odbył się w Pułtusku. Obrady odbywały się w poszczególnych blokach tematycznych:
I Blok – Organizacje polskie za granicą, II Blok – Kultura, oświata, duszpasterstwo gwarantem polskiej tożsamości, III Blok – Młodzież polonijna zaangażowanie i patriotyzm, IV Blok – Sport, turystyka, przedsiębiorczość.
Należy podkrślić, że z wielkim zdziwieniem przyjęliśmy wiadomość o uznaniu przez takie kraje jak Rumunia, Węgry, Czechy, Litwa czy Brazylia, Polonii zamieszkałej w tych krajach jako mniejszości narodowej. Poszczególne stowarzyszenia polonijne nie tylko są dofinansowywane przez władze tych krajów, ale ich przedstawiciele mogą być wybierani do powyższych parlamentów czy samorządów. W innych krajach miejscowa Polonia, nawet nie mając statusu mniejszości narodowej, może liczyć na wprowadzenie nauczania języka polskiego do szkół lokalnych o większej polskiej populacji. Tylko pozazdrościć.
Po zakończeniu obrad blokowych, na plenarnej sesji zakończeniowej pt. „Jeden naród wspólnota wszystich Polaków”, przedstawiciele poszczególnych krajów podkreślali, że to nie powinien być tylko tytuł, ale musi on stać się rzeczywistością.
Zamknęli obrady: Jarosław Narkiewicz, Przewodniczący RPŚ i Dariusz Bonisławski, Prezes Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”.
Pierwszy Światowy Kongres Edukacji i Nauki Polskiej za Granicą
W dn. 5 lipca b.r. uczestnicy Kongresu spotkali się w Centrum Kongresowym Hotelu Warszawianka w Jachrance w pobliżu Serocka. W godzinach wieczornych można było uczestniczyć w wybranym przez siebie filmie i następnie po jego projekcji wziąść udział w dyskusjach panelowych z reżyserami.
Oficjalne otwarcie Kongresu odbyło się 6 lipca br. Dyrektor IRJP dr hab. Jacek Gołębiowski po powitaniu gości i uczestników Kongresu zaprezentował cele i działalność Instytutu. Sesję plenarną poprzedził wykład prof. Jacka Gołębiowskiego pt. „Działania Państwa Polskiego na rzecz Polonii i Polaków w kontekście zmian geopolitycznych”.
W godzinach popołudniowych uczestnicy wzięli udział w wybranych przez nich panelach dyskusyjnych:
1. Po co nam polska szkoła;
2. Jak moja szkoła promuje język polski i Polskę w swoim środowisku.
Członkowie pracowali w następujących grupach:
1. Nauczyciele przedszkoli i edukacji wszesnoklasowej;
2. Nuczyciele języka polskiego i pozostałych przedmiotów;
3. Dyrektorzy szkół i placówek oświatowych;
4. Prezesi i przedstawiciele organizacji polonijnych;
5. Przedstawiciele nauki, wyższych uczelni, mediów;
6. Młodzież z wolontariatu polonijnego.
Trzeci dzień tj.7 lipca rozpoczął interdyscyplinarny panel dyskusyjny p.t. „Rola edukacji językowej i kulturowej w zachowaniu tożsamości”, który był prowadzony przez prof. dr hab. Beatę Obsulewicz Niewińską, a następnie dr Krzysztof Jurek z Fundacji Polskiej Akademii Nauk wygłosił wykład na temat: „Tożsamość społeczno-kulturowa uczniów polskich mieszkających za granicą”. Następnie uczestnicy wzięli udział w wybranych przez siebie warsztatach.
W dn. 8 lipca odbyła się sesja wykładowo-warsztatowa pt. „Polskie korzenie: jak i gdzie szukać informacji o polskich przodkach”.
Tematami kolejnej sesji wykładowej były: „Tożsamość polska w kontekście emigracji” – prof. dr Halina Grzymała Moszczyńska, oraz „Problemy dziecka w szkole polonijnej”.
Wieczorem na uroczystym podsumowaniu Kongresu została odczytana i przyjęta Rekomendacja Kongresu wypracowana przez uczestników, po czym wysłuchaliśmy interesującego koncertu.
Zjazd Prezesów EUWP
W dniach 24–26 listopada br. Odbył się się Zjazd Prezesów EUWP w Domu Polskim w Bystrzycy na Zaolziu. Gospodarzami organizacyjnymi Zjazdu byli: Prezes Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego na Zaolziu p. Helena Legowicz i prezes Kongresu Polaków w R.C. Mariusz Wałach.
Zgodnie ze statutem EUWP posiedzenia odbywają się raz do roku, w celu podsumowania rocznej działalności i wytyczenia planów na przyszłość. Głównym zadaniem tegorocznego Zjazdu, jak to przedstawił prezes EUWP Edward Trusewicz, było zapoznanie się z prężną działalnością goszczących nas stowarzyszeń i budowanie wspólnoty polskiej w Europie i na świecie. Do Bystrzycy przyjechali przedstawiciele m.in. Austrii, Francji, Niemiec, W. Brytanii, Danii, Litwy, Szwecji, Irlandii, Hiszpanii, Ukrainy, Włoch. Pozostali członkowie EUWP połączyli się z nami na czas obrad on-line.
Wielką niespodzianką była dla nas wizyta w polskiej szkole podstawowej im. Stanisława Hadyny w Bystrzycy, której wyposażenie było dla nas wielkim zaskoczeniem. Zgodnie stwierdziliśmy, że o takich szkołach w naszych krajach możemy tylko pomarzyć.
W sobotnie popołudnie zwiedziliśmy Zaolzie. Zatrzymaliśmy się w Domu PZKO w Lesznej Dolnej, gdzie odbywał się przegląd kapel ludowych, a następnie wzieliśmy udział w gali „Tacy jesteśmy 2023” w Teatrze cieszyńskim.
Pragnę podziękować organizatorom, a w szczegółności p. prezes Helenie Legowicz, za doskonałe zorganizowanie wszystkich przyjazdów z Krakowa i Katowic do Bystrzycy, jak również samego pobytu.
Podziękowania
Dziękuję serdecznie całemu Zarządowi i wszystkim naszym Członkom za pracę, jaką wkładają w stałe utrzymywanie polskości i promowanie naszej ojczyzny we Włoszech.
Bardzo dziękuję w imieniu Zarządu i całego Związku za współpracę i pomoc pani Ambasador Annie Marii Anders, pani konsul Generalnej Annie Golec-Mastroiani, byłemu kierownikowi wydziału konsularnego w Rzymie p. Agacie Ibek Wojtasik, która z nami współpracowała do sierpnia ubiegłego roku i obecnemu panu konsulowi Bartoszowi Skwarczyńskiemu za ich wieczną dyspozycyjność i niesienie nam stałej pomocy oraz pracownikom konsulatów, a w szczególności p. Kamili Kowalskiej, która pracowała w Konsulacie do końca stycznia b.r., i p. Iwonie Chełmońskiej za cierpliwość przy korygowaniu naszych źle wypełniałych projektów.
Dziękuję wszystkim gościom i obserwatorom za udział w XXIX Walnym Zjeździe ZPwW, zapraszam do wspólnego zdjęcia.
Informuję, że jest odpłatna możliwość pozostania na obiedzie przygotowanym przez siostry zakonne.
Dziś wieczorem p. Ambasador Anna Maria Anders zaprasza na przyjęcie do zawsze gościnnej Ambasady RP.
Prezes ZPwW
Urszula Stefańska-Andreini